این بخش با هدف نشر محتوای ارسالی ایجاد گردیده و الزاماً نظر اپوزیسیون ری‌استارت نمی‌باشد.  فرم ایجاد پست

نماد شیر و خورشید در گذر تاریخ پرشیا

نماد شیر و خورشید ری استارت

به بهانه اتفاقات اخیر، یک تحقیق کردم در باب نماد شیر و خورشید در تاریخ سرزمینمان، که ذیلاً خدمتتان ارائه خواهم کرد.

نماد خورشید بسیار باستانی است. در سرزمین ایران‌شهر، خورشید نماد میترا بود (برای همین بیشتر به شکل یک ایزدبانو، ترسیم شده است) و حتی این نماد روی پرچم اشکانیان نیز وجود داشت. پس از اسلام و نابودی بیرق درفش کاویانی پادشاهی ساسانی، سرزمین پارس مدتها درفشی نداشت.

اما نماد شیر و خورشید، نماد اصلی مردمان اصلی فلات ‌ایران بود. حتی در دوران سلجوقی نیز این نشان روی سکه‌های ضرب شده موجود است؛

دوران سلجوقی

سکه ضرب شده در سال ۶۳۸ هجری شمسی توسط غیاث‌الدین کیخسرو که در آن‌ نماد شیروخورشید کاملا واضح است؛

سکه ضرب شده توسط غیاث‌الدین کیخسرو

این‌ نماد آنچنان محبوب بود که حتی در دروران گورکانیان نیز بر روی بیرق‌ها و سکه‌ها موجود است.
تصویر اول: جهانگیرشاه گورکانی در سال ۱۰۲۰ هجری قمری
تصویر دوم: بیرق گورکانیان

جهانگیرشاه گورکانی
بیرق گورکانیان

حتی این نماد را در دوره ایلخانیان نیز مشاهده میکنیم؛

دوره ایلخانیان

تصویر زیر مربوط است به یکی از اولین پرچم‌های شیروخورشید شناخته شده در سال ۱۴۲۳ میلادی، مقارن با ۸۲۶ هجری متعلق به تیموریان؛

یکی از اولین پرچم‌های شیروخورشید شناخته شده متعلق به تیموریان

اما برای اولین بار نماد شیروخورشید به صورت رسمی، در زمان امپراطوری صفویان و به دستور شاه ‌اسماعیل ‌اول وارد پرچم رسمی شد. تصویر زیر متعلق است به دیدار محمدرضا بیگ، فرستاده رسمی شاه صفوی از ورسای در آگوست ۱۷۱۵
در نگاره زیر، تصویر پرچم رسمی شاهان صفوی موجود است؛

پرچم رسمی شاهان صفوی

از زمان شاه ‌اسماعیل ‌اول تا انقلاب ۵۷، نماد شیر و خورشید همواره روی پرچم رسمی وجود داشت، فقط جزئیات آن تفاوت می‌کرد. تصویر زیر متعلق است به مهر سلطنتی نادرشاه افشار که عین همین نماد را در زمان حکومت زندیه نیز مشاهده میکنیم؛

مهر سلطنتی نادرشاه افشار

در زمان قاجار نیز این پرچم با نماد شیر و خورشید وجود داشت. تصویر زیر متعلق است به یکی از نگاره‌های جنگ بین ایران و روس که در سال ۱۸۱۵ ترسیم شده است. این نگاره نبرد سلطان آباد را که در ۱۳ فوریه سال ۱۸۱۳ رخ داد، را ترسیم‌ میکند؛

جنگ بین ایران و روس

در زمان فتحعلیشاه واژه اسد الله‌ غالب به سکه‌ها اضافه شد و شیر روی زمین نشسته است همچنین تاج کیانی به تصویر اضافه شده است؛

زمان فتحعلیشاه

در زمان محمدشاه قاجار، یک شمشیر به دست شیر داده شد که بعدها این شمشیر به ذوالفقار تغییر پیدا کرد و تفسیر از روی شیر پرچم را به حضرت علی (اسدالله)، تغییر دادند؛

زمان محمدشاه قاجار

در نهایت در زمان ناصرالدین‌شاه، تصویر شیروخورشید به همراه شمشیر و تاج کیانی در یکجا تجمیع شد. تصویر زیر متعلق است به یک سکه عهد ناصری در سال ۱۲۷۳ هجری قمری

سکه عهد ناصری در سال ۱۲۷۳ هجری قمری

این‌نماد با کمی تغییرات جزئی در سال ۱۳۱۸ و در زمان مظفرالدین شاه نیز موجود است؛

زمان مظفرالدین شاه

نگاره‌های زیادی مربوط به دوران قاجار موجود است که در تمامی آنها تصویر شیر و شمشیر همراه با خورشید بانو دیده می‌شود؛

تصویر شیر و شمشیر همراه با خورشید بانو در نگاره‌های مربوط به دوران قاجار

در زمان رضاشاه تغییر عمده‌ای که در نماد شیر و خورشید رخ داد، این بود که دیگر خورشید پشت سر شیر، جنسیت نداشت و دیگر خبری از ایزدبانوی خورشید (میترا) نیست؛

زمان رضاشاه

نهایتاً در زمان محمدرضا شاه‌ پهلوی یک ‌نگاره رسمی از شیر و خورشید طراحی شد و به عنوان‌ سمبل روی پرچم برگزیده شد. عین همین نماد در شیر و خورشید سرخ، متعلق به سازمان صلیب‌ سرخ جهانی نیز مشاهده می‌شود؛

زمان محمدرضا شاه ‌پهلوی

در زمان ‌محمدرضا شاه پهلوی، ایران دو پرچم داشت، یکی پرچم رسمی که نماد شیر و خورشید داشت و دیگری پرچمی با تاج کیانی که با گلهایی تزئین شده بود که به آن پرچم تاجدار گفته می‌شد و در مراسمات مخصوص دربار استفاده می‌شد و به نوعی پرچم دربار بود.

پرچم تاجدار در زمان ‌محمد رضا شاه

پس از انقلاب گروه‌های مخالف شاه، پرچم جدیدی طراحی کردند با نماد شیروخورشید و بدون تاج. هدف آنها مخالفت همزمان با رژیم جمهوری اسلامی و پادشاهی بود. معروف‌ترین آنها، سازمان‌ مجاهدین خلق بود که نماد شیر و خورشیدشان متفاوت از پرچم زمان پهلوی بود؛

در انتها اینکه شیر و خورشید روی پرچممان، مسیری طولانی را پیموده تا بدست ما برسد و در طول سالیان تغییرات عمده‌ای روی آن رخ داده است. باور دارم زیباترین طرح شیر و خورشید، متعلق است به شیر و خورشید نماد ری استارت زیرا ابهت، جلال و مهربانی شیر را، همزمان دارد.

نماد شیر و خورشید ری استارت

محتوایی که مشاهده نمودید مربوط به بخش صدای آزاد و مطالب ارسالی بود و الزاماً نظر اپوزیسیون ری‌استارت نمی‌باشد.  فرم ایجاد پست

اطلاع از نظرات جدید
از طریق ایمیل، مطلع کن من را از:
3 دیدگاه
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه نظرها